لاوان ، زه‌ماوه‌ند و ئه‌گه‌ره‌کان.
هه‌ۆلدان بۆ مانه‌وه‌ و به‌رده‌وامی بنبر نه‌بوونی نه‌ژاد، کردارێکی غه‌ریزی و نائیرادیه‌ که‌ له‌ نێو هه‌موو گیان له‌ به‌ران‌دا هه‌یه‌ و وه‌ک وزه‌یه‌ک کار ئه‌کات. ئه‌ گه‌ر وردی کۆمه‌ڵگای خۆمان ببینه‌وه‌ (چ له‌ شارو چ له‌ دێ) بینه‌ری پۆل پۆل کوڕ و کچی کاڵ و کرچین که‌ له‌ خۆوه‌ و به‌بێ زانست و ئیراده‌یه‌کی پته‌وو ژیرانه‌، له‌زاوزێی ژن و شووییدا ، دێنه‌ دونیاو وه‌ک به‌شێک له‌ پرۆژه‌ی غه‌ریزیی به‌ رده‌وام بوونی ژیانی نه‌سڵی به‌شه‌ر، ئه‌بنه‌ خاوه‌ن ژیان . ئه‌وان له‌ژن و شوویه‌که‌وه‌ هاتوونه‌ته‌ دونیا که‌ ئه‌وانیش وه‌ک خۆیان، بێ ئیراده‌ و ته‌نیا به‌ شێوه‌ی غه‌ریزی هاتوونه‌ته‌ دونیا. هه‌رچی به‌ره‌و دواتر بڕۆین ئه‌م چه‌رخه‌یه‌ غه‌ریزی‌تر و خۆڕسکتر دێًته‌ به‌رچاو. مه‌ خابن له‌ دونیای گه‌شه‌ سه‌ندووی ئه‌‌مڕۆدا که‌ هه‌وڵ و کۆششه‌کانی زانایان و پسپۆڕان، به‌ تایبه‌ت له‌ بواری مرۆڤایه‌تی و کۆمه‌پایه‌تی و په‌ روه‌رده‌دا، خاوه‌ن سامانێکی ده‌وپه‌مه‌نده‌ ، کۆمه‌پگای که‌مته‌رخه‌می ئێمه‌ چ ئاورَیک له‌و ره‌وته‌ ناداته‌وه‌و گوێی خۆی لێ ئاخنیوه‌.

جێگای سه‌رسووڕمانه‌ که‌به‌شه‌ جیاجیاکانی کۆمه‌پگا، وه‌ک بنه‌ماپه‌، مه‌دره‌سه‌ و بێهداشت و ده‌رمان و ... هه‌رکام به‌ شێوه‌یه‌ک رۆژانه‌ باسی نیاز و پێداویستیه‌کانی منداپان و لاوان ده‌که‌ن، هه‌رله‌ وه‌رزش کردن – دیان شۆردن – تێروته‌سلیه‌وه‌ ... بگره‌ تائه‌گاته‌ فێرکردنی فورموله‌کانی ریازی و شیمی و زمانه‌ بیانیه‌کان. که‌چی ئاورێکی ئه‌وتۆ له‌ گرنگترین و پڕبایه‌خترین سه‌رمایه‌ی ژیان وته‌مه‌نی ئه‌وان که‌ هه‌مان ژن هێنان و شوودکردنه‌، نادرَیته‌وه‌، رێنمایی و ئامۆژگارییه‌کیان ناکرێت.
ئه‌مه‌ش له‌ حاپتیک دایه‌ که‌ له‌ زۆربه‌ی وپاتانی پێشکه‌وته‌، به‌کردنه‌وه‌ی ده‌زگا وناوه‌ندی مشاوره‌ی ژن و مێردی، به‌وکاره‌ هه‌ لًَده‌ستێن و رێنمایی لاوان ئه‌که‌ن ته‌نانه‌ت له‌ هه‌ندێ وپات دا، له‌مه‌دره‌سه‌ کانیش دا وانه‌ی ژن و شووه‌یی و چۆنیه‌تی ئه‌و کاره‌، ئه‌وترَیته‌وه‌ و لاوانی بۆئاماده‌ ئه‌کرێت تائه‌وان به‌ کۆلێک زانست و ئاماده‌ گیه‌وه‌ به‌و کاره‌ هه‌ستن.
ته‌نانه‌ت له‌ زۆربه‌ی وپاتان دا، پاش ژن هێنان و شووکردنیش، ناوه‌ند بۆ رێنمایی و یاریده‌ دانی ئه‌وان، بۆزاڵ بوون به‌سه‌رته‌گه‌ره‌کان و هه‌ وڵدان بۆ خۆشبه‌ختی زیاتر کراوه‌ته‌وه‌ و خه‌ڵکی موراجێعه‌ی پێ ئه‌که‌ن. به‌تایبه‌ت له‌وپاتانی ئیسکاندنیاویا – ئیتالیا- بلژیک – ویلایه‌ته‌یه‌ک گرتوه‌کان، ئینگلستان و ... که‌چی لای خۆمان و له‌کۆمه‌پگای ئیمه‌دا مه‌سه‌له‌کانی ژن هێنان و شووکردن، وه‌ک تابۆیه‌کی تاریکی لێ هاتوه‌ و که‌س ناۆیرَی ده‌ستی بۆبه‌رێت و خۆی تێوه‌ گلێنێ، به‌تایبه‌ت له‌ فه‌رهه‌نگی ئێمه‌ ش دا ره‌ وته‌که‌ لێپ تر بوه‌ و بنه‌ماپه‌ کان حه‌زناکه‌ن که‌س به‌ و به‌که‌ین و به‌ینه‌بزانێت. لای ئێمه‌ خاوه‌ن کوڕو خاوه‌ن کچ، تا ته‌واو بوون کاروباری په‌یوه‌ندی دار، مه‌سه‌له‌ی داخوازی به‌ شاردراوه‌یی ئه‌هێپنه‌وه‌، گوایه‌ با ناحه‌ز و به‌دکار نه‌ بێته‌ هۆی تێک دان و ئاژه‌وه‌گێڕی .واته‌ داخوازیه‌ که‌ هێنده‌ بێ بنه‌ما و ناپته‌وه‌ که‌ه‌برقسه‌ی ناحه‌زێک ده‌ڕووخێ و نغرۆ ئه‌بێت.
به‌ مجۆره‌ کوڕو کچی کرچ و کاپ، تا چاوئه‌که‌نه‌وه‌ که‌ وتوونه‌ ته‌ نێو چاپاۆیک که‌ تابینه‌قاقه‌ نوقم بوون و ده‌رهاتنه‌وه‌یان ئاسان نیه‌. به‌ تایبه‌ت که‌ فه‌رهه‌نگی داخراوی ئێمه‌دا، له‌و کاته‌شدا ده‌بێته‌ گوریس و ده‌ خرێته‌ ملیان به‌ جۆرێک که‌ باس له‌ جیابوونه‌ وه‌و ته‌پاق سه‌دهێنده‌ی تر عه‌یب و جێگای مه‌نح و لۆمه‌یه‌ .
ئه‌م بنه‌ ماپه‌ غه‌ریزیه‌ ، تاکاتێک له‌ غه‌ریزه‌کان تێرئه‌بن به‌رده‌ وامه‌، به‌پام له‌وه‌و دوا بست به‌ بست به‌ره‌و تاریکی و داڕمان ئه‌چێت منداپانێک که‌به‌ هه‌مان شێوه‌ی غه‌ریزی له‌وه‌ها بنه‌ ماپه‌یه‌ک ده‌‍ژین، ده‌بنه‌ خاوه‌ن هه‌مان چاره‌نووس و به‌مجۆره‌ ئه‌م ره‌وته‌ به‌رده‌وام ئه‌ بێت.
هه‌ربۆیه‌ پێشم وایه‌ پێویسته‌ کۆمه‌ڵگاو دپسۆزانی کۆمه‌پایه‌تی، له‌ پێناو گه‌یشتن به‌ کومه‌پگایه‌کی خۆشبه‌خه‌ت، له‌ هه‌وپی ئه‌وه‌دا بن تا به‌ یاریده‌ی که‌سانی خاوه‌ن ئه‌نگیزه‌ و پسپۆر به‌کردنه‌وه‌ی ناوه‌نده‌کانی مشاوره‌ی ژن و شوویی هه‌ستن تا لاوان به‌ زانیاری و بڕیاری ژیرانه‌، به‌وکاره‌ هه‌ستن و ئه‌وانیش به‌ په‌رورده‌ کردنی ئیرادی منداپه‌کانیان ببنه‌ ئه‌پقه‌یه‌ک له‌ تێکۆشه‌رانی ڕیگای خۆشبه‌ختی تاکه‌کانی کۆمه‌پ. چوونکوو ئه‌ گه‌ر وانه‌ بێت ناکرێ ته‌نیا به‌ برُُِیارُُُ دان،به‌رنامه‌ کومه‌پایه‌تیه‌کان به‌سه‌ر که‌سانێکی نائاماده‌و په‌روه‌رده‌نه‌ کراوه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ ببرێن وله‌خۆیان‌ڕاپووچه‌پ ئه‌کرێنه‌وه‌. ئه‌مه‌ش ئه‌بێته‌ هۆی زیانی زۆر بۆبه‌شه‌ جیاجیاکانی کۆمه‌پگا.
سه‌رچاوه‌:
روابگ انسانی – فرانسیس بود – ترجمه‌: دکتر محمد حسن سروری
ڕێکه‌و 2006-10-23 22:57:25
به‌شی ( ژنان‌ )







سیاسی