مامه قالــــــــه‌! ئه‌ی ده‌روپش به‌ ناوی كوردستانی گه‌وره‌ ! مامه‌ قاله‌ (1) !:

عه‌بدوێێای سۆران ، شمشاێ ژه‌نی مه‌زنی ره‌به‌ن ، رۆێه‌ی زه‌مان ؛ ده‌نگی زه‌نگی خۆش ئاهه‌نگ و هه‌وای شه‌نگی كۆنی مپژو ، بیرخه‌ره‌وه‌ی هه‌ست بزوپنی سه‌رده‌می زو ، ڵیری ده‌وران ، ئه‌ی ئاهه‌نگسازی به‌ ئاوه‌ز ، ئه‌ی داهپنه‌ری بپ نیشان . هاوژپ و هاوژازی سۆزی ساز ، ڵارپزه‌ری دنیایه‌ راز ، هونه‌رمه‌ندی شازی بپ ناز ، ئه‌ی ئیلهامی ڵژ ڵه‌یامی قا م و به‌یت و به‌سته‌ و ئاواز .


•- ئه‌ی ده‌وێه‌مه‌ندی ده‌ستبه‌تاێ ،هه‌ناسه‌سارد ، ڵسڵۆژی لپدانی شمشاێ ، خۆپندكاری مه‌كته‌بی شوانی و ده‌شته‌وانی ،ئه‌ی قوتابی كپو و چیا و ده‌شت و ده‌وه‌ن ، لپده‌ری شمشاێی ره‌سه‌ن ، رۆێه‌ی شه‌وپن(2) و بانه‌مه‌ژ ، ده‌زگیرانی ڵه‌ری جوانی ، چاودپری مه‌ژ ، وه‌ستای ئیشی ڵه‌ز و كار و به‌ر خه‌وانی ، تۆ بازی ده‌وری ته‌ره‌غه‌ و چیاكانی موكوریانی .


•- خولقپنه‌ری گه‌نجی هونه‌ر ! خاوه‌ هونه‌ری گه‌ل ڵه‌روه‌ر ، دۆستی گیانی گیانی دوكته‌ر(3)، ده‌ستبه‌تاێی خاوه‌ن منداێ ، ئه‌ی ڵسڵۆژی ئاكادپمیا و زانكۆی نه‌زمی به‌زمی شمشاێ ، ماموه‌ستای شوبپژت و شۆڵه‌ن ، مپمێی ئۆژگی یاماها و لۆتی به‌رقی و قه‌میش و فه‌ن ، رۆێه‌ی زگماكی ساكاری كۆنه هه‌واری ئپش و غه‌م ، ڵه‌ڵووله‌ی عاشقی كوردان ، سووتاوی تیشكی وشكی شه‌م ، وپێی هه‌واری چۆێ و هۆێ و ده‌شت وچه‌م ، نانه‌وچنی نانی شوانی و مه‌ژرۆیی كاتی به‌یانی ، ڵاكت ئه‌نجام دا ڵژ به‌ دێ ، له‌ هه‌وێ و كار قه‌ت نه‌تكرد سێ ، رۆێه‌ی شاخ و داخ و به‌رد بوی ، شوانی مه‌ژ و مه‌ردی هه‌رد بوی .


•- مامه‌ قاله‌ !به‌ سۆزی ده‌نگی شمشاێت ، به‌ قامكی ڵژ خه‌یاێت ،بۆم لپده‌ مۆسیقای كۆنی ڵپشو ، بمبه‌ره‌وه‌ به‌ره‌و مپژوی سه‌رده‌می زو…
•- سۆزی لۆره‌ی شمشاێه‌كه‌ت ، هپزی هه‌ستی شنه‌ی مه‌ستی جامی خه‌ستی خه‌یاێه‌كه‌ت ،كزه‌ی ئامپره‌‌ زاێه‌كه‌ت ،دێبزوپنه‌ و تۆشه‌ی دێه‌ ، رامكه‌ری مرۆچی سێه‌ ، ده‌نگی هه‌زاری سه‌ر چێه‌ . ئه‌و لاوژه‌ و به‌سته‌ و حه‌یرانه‌ ،بیرخه‌ره‌وه‌ی كاتی زوه‌ ، ڵه‌ژه‌ی دیژۆكی زیندوه‌ ، هی ده‌وره‌ی بوداق سوێتانه‌ ، كه‌ سه‌رداری موكوریانه‌ ،خاوه‌نی قۆشه‌ی كوردانه‌ی زه‌ربی (4) خاكی كوردستانه‌ ،سروه‌ی باسه‌ری ئپواره‌ی ده‌شتی چۆمی مه‌جید خان و بناری چۆمی لاوپن و هه‌واری كۆنه‌لاجانه‌ ، شه‌ماێی ده‌شتی شامات و نه‌سیمی گوندی دریازو شه‌قه‌ی ماچی كچی كۆێانی ماچانه‌(5) ، شه‌قامی كۆنی مپژویی هه‌رپمی شاری وپرانه‌ (6) ، قه‌ێای سه‌ربه‌رزی سه‌رداره‌ ، كه‌ بووكی شاری بووكانه‌(7) ، كه‌ شاری كاكه‌ سۆرانه‌ ، خوژه‌ی ئاوی شین و ئاویی كه‌ناری تاچگه‌یی كرژی هه‌رپمی كه‌سكی شه‌ێماشه‌ ، خوژپنی چۆمی كه‌ێوپیه‌ و ته‌وژمی گاده‌ری ڵه‌نگی خوژ و ڵانه‌ ، وه‌بیرهپنی شاری سنه‌ و ئه‌میرانی ئه‌رده‌ێان و قه‌سری كۆنی ڵاێه‌نگان و زرپبارو قه‌ێای كۆنی مه‌ریوانه‌ ، وه‌سفی كپوی ئاویه‌ره‌ی بووكی شه‌نگی كوردستانه‌ ، ئاوره‌ سووره‌كه‌ی زه‌ژده‌شته‌ ، كه‌ رۆێه‌ی شازی سه‌رده‌شته‌ ، مپژوی شاری چوارچرایه‌و و مه‌دحی ڵپشه‌وای ڵپشینه‌ ، كه‌ خۆشه‌ویستی خه‌ێكیه‌ و سه‌رۆك كۆماری كوردانه‌ .

•- مامه‌ قاله‌ !به‌ سۆزی ده‌نگی شمشاێت ، به‌ قامكی ڵژ خه‌یاێت ،بۆم لپده‌ مۆسیقای كۆنی ڵپشو ، بمبه‌ره‌وه‌ به‌ره‌و مپژوی سه‌رده‌می زو .
•- ئه‌و شمشاێه‌ هه‌ست بزوپنه‌ ، خه‌م ره‌وپنه‌ ، ناێه‌ی ئه‌شعاری ناێیه‌ ، تۆزی رپگه‌ی شاره‌زوری هۆنه‌رپكی رپگه‌دووره‌ ، وه‌ێامی نامه‌ی سالم و داری ڵیری ڵیرمه‌سووره‌ ، سنووری چۆمی خاڵووره‌ ،هپند حه‌زنیه‌ ، خه‌زپنه‌ و كانی ئه‌سرینه‌ ،سه‌بوونی ده‌شتی هه‌ولپر و گه‌رمای گه‌رمی گه‌رمیانه‌ ، شه‌خته‌ی كوپستانی قه‌ندیله‌ ،قیبله‌ی قنجی كوردستانه‌ ،به‌ وپنه‌ی به‌یتی دمدمه‌ و هه‌ستی نه‌رمی مه‌موزینه‌ . ته‌زبپحی میری لاله‌شه‌ ، كتپبی مه‌سحه‌فا ره‌شه‌(8) ، حه‌سپنه‌ری رۆح و مپشك ومرخ و بیر و له‌شه‌ ، قه‌ێای كۆنی شاری دپرین ، هه‌ولپر ڵپته‌ختی خوپن شیرین ، ماێی ئپستای كورده‌ ژنه‌ ، كه‌ ژانداركی كوردستانه‌ ، جپگه‌ی شانازی هه‌موانه‌ .


•- ئه‌و شمشاێه‌ت، ئه‌و ئامپره‌ ڵژ له‌ ناێه‌ت ، رامده‌چه‌نپ ،مپژوی كوردم وه‌بیردپنپ ، له‌ ئوقیانووسی خه‌یاێدا ، له‌ نپو گۆلاوی هه‌واێ دا ، ده‌مباته‌ به‌رزایی به‌رزان ، زپد و دروشمی چازانی ، شپخ سه‌لام و شپخ ئه‌حمه‌د و سه‌رۆك مسته‌فا بارزانی ؛ ده‌مباته‌و سوله‌یمانی و شاری كۆنه‌ ، شاری گه‌وره‌ی مه‌لیك مه‌حموودی تاقانه‌ ، شاری شپعر و هه‌ست و هونه‌ر، مینگه‌ی هۆنه‌ ، ده‌مباته‌ سه‌رگردی یاره‌ - گۆیژه‌ و ئه‌زمه‌ر له‌وپ دیاره‌ -، ده‌مباته‌وه‌ گردی سه‌یوان ، گێكۆی مرۆچی خاوه‌ن بیر ، مه‌كۆی هونه‌رمه‌ند و هۆزان ،جپی شانازی هۆزی كوردان ، قه‌برستانی شه‌هیده‌كان ، شه‌هیده‌كانی كوردستان ،كوردستانی گه‌وره‌ی سۆران .


•- شنه‌ی ده‌نگی هه‌ستی ڵه‌نجه‌ت، وه‌بیر هپنی قه‌ێڵه‌زه‌ی چۆمی سیروانه‌ ،به‌رجه‌وه‌ندی كپوی هژگه‌(9) و دوندی ته‌ته‌و و شاخ و داخی ڵژ له‌ باخی ناوچه‌ی هه‌ورام و گۆرانه‌ ، خۆژه‌ی تاچگه‌ی كرژی بێ و ماریفه‌تو ڵیر شالیاری ڵیری ته‌خته‌ ، قسه‌ی حه‌ققی سه‌ره‌نجامی(10) سووێتان ساهاكی دپرینی ڵه‌یام هپنی دێۆچانه‌ ،تیشكی ئاته‌شگه‌ی له‌مپژی كپوی شاهۆی كن ڵاویه‌ و به‌رگی مپژوی به‌رده‌نووسی هه‌رپمی گوندی هه‌جیج و سانه‌كانی هه‌ورامانه‌ ، كه‌ كان و كانی سانانه‌ .

•- مامه‌ قاله‌ !به‌ سۆزی ده‌نگی شمشاێت ، به‌ قامكی ڵژ خه‌یاێت ،بۆم لپده‌ مۆسیقای كۆنی ڵپشو ، بمبه‌ره‌وه‌ به‌ره‌و مپژوی سه‌رده‌می زو…

•- ده‌نگی خۆشی شمشاێه‌كه‌ت ، هه‌ستی سروه‌ی شنه‌ی نه‌رمی گۆمی وانه‌ -كه‌ هی ئپمه‌ و به‌ ده‌ست وانه‌ - ده‌قی مپژوی شه‌ره‌فخانه‌ ،شۆژشه‌كه‌ی ئاژاژات و ئاگریداغی ئیحسانی نووری قاره‌مانه‌ . مناره‌ی مزگه‌وتی نه‌مرووت ، چیژۆكی ناوچه‌ی جزیر و ده‌شتی سه‌وزی بادینانه‌ ، گوێی باژپژی بۆتانه‌ . زریانی كاتی ئپواره‌ی كه‌ێه‌شاره‌كه‌ی ئامپده‌ و بزاچی مه‌زنی فه‌رهه‌نگی بنه‌ماێی به‌درخانه‌ ، خه‌باتی داده‌له‌یلایه‌ و گرتوخانه‌ی ئپمره‌لیه‌ ، جپگه‌ی ئاڵۆی دێۆچانه‌ ، شۆژشی شپخ عوبه‌یدیلا و شپخ سه‌عیدی میری ڵیری ڵیرانه‌ .

•- به‌ هۆی ده‌نگت، به‌ هۆی ڵه‌نجه‌ی داهپنه‌ری شه‌نگت ،دمبه‌یته‌وه‌ باێه‌خانه‌ی كۆنی مپژوی كاتی ڵپشو ، ده‌چمه‌وه‌ كپوی بپستوون ، قه‌ێای فه‌رهاد، ڵاێه‌وانی كوردی ناشادی ره‌نج به‌باد ، تاقی تاقوه‌ستان ئه‌بینم ،شاری كرماشانی مه‌زن ، قه‌لبی كوردستانی گه‌وره‌ ، شانازی سۆران ئه‌بینم ، كتپبی فه‌رهاد و شیرین ،” هه‌رچه‌ن مه‌واتان ” ئه خوپنم ، هۆنراوه‌ی شاعیری نه‌مر ، خانای قوبادی بیره‌وان ، رۆێه‌ی دێۆچان ئه‌خوپنم . ده‌مبه‌یه‌وه‌ كووچه‌كانی شاری دپرینه‌ی دینه‌وه‌ر ، سه‌دان كه‌سی خاوه‌ن بیر و مرۆچی چازان ئه‌بینم ، ده‌چمه‌وه‌ عیلامی (11)ڵپشو ، له‌ مه‌یدانی شاری ئیلام ، ڵه‌یكه‌ری شاعیری نه‌مر ،غوێامژه‌زاخان ئه‌بینم ، شاكه‌ و مه‌سوورخان ئه‌بینم ، عپلی گه‌وره‌ی به‌ختیاری و كه‌ێوژ و له‌ك ، مرۆچی دێڵاكی ره‌به‌ن ، خه‌ێكی لوژستان ئه‌بینم .

•- سۆزه‌ی ده‌نگی شمشاێی تو ، قامیشی نپو به‌ تاێی تۆ ، مپژوی شاری قامیشلیه‌ و دیژۆكی كۆنی عه‌فرینه‌ ، یادی كرمانجی ئیزه‌دی و گۆلی سپوان و لاچینه‌ ،باسی شیروان و قووچانی خوراسانه‌ ، ڵه‌یامی شاری جابانه‌ (12).


•- ناێه‌ی شمشاێی شه‌نگی تۆ ، كزه‌ی ده‌روونی ته‌نگی تۆ ، ده‌نگی كۆنی ڵه‌ری ژینه‌ ، فۆلكۆره‌، كه‌له‌ڵووره‌ ، قسه‌ی لاس و سیامه‌نده‌ و باسی به‌یتی مه‌م و زینه ، قه‌تاری عه‌لی مه‌ردانه‌ و سه‌حه‌ری ده‌نگی سپوه‌یه‌ و ڵپزی هپزو مایه‌ی ژینه ، سروودی به‌زه‌و ئه‌وینه‌ ، دژی كپشه‌ و زوێم و رق و قینه‌ .

•مامه‌ قاله‌ !به‌ سۆزی ده‌نگی شمشاێت ، به‌ قامكی ڵژ خه‌یاێت ،بۆم لپده‌ مۆسیقای كۆنی ڵپشو ، بمبه‌ره‌وه‌ به‌ره‌و مپژوی سه‌رده‌می زو…
•- ده‌نگی لۆره‌ی ئه‌و شمشاێه‌ت ، هۆره‌ و سیاچه‌مانه‌یه‌ ، تژاژپدیای ساێ و قه‌ژن و بانگه‌وازی زه‌مانه‌یه‌ ، بالۆره‌ی حوزنی حه‌یرانی جانانه‌یه‌ ، شینی دایكی شه‌هیدانی كوردستانه‌ ، ناێه‌ی زامی سارده‌وه‌ بوی ڵپشمه‌رگه‌یه‌، كه‌ گیانفیدا و قاره‌مانه‌ ، زمانی حاێی هه‌ژاره‌ ، بۆێه‌ی مرۆچی بپكاره‌ ، ئاهوناێه‌ی برسیان و ئاواران و بپ ماێانه‌ ، سروودپكی راسته‌وخۆیه‌ ، دژ به ئه‌نفال و حه‌ێه‌بجه‌و به‌ سه‌رده‌شت و داره‌له‌ك و قه‌ێاتانه‌ .

•مامه‌ قاله‌ ! قاێه‌ مه‌ژه‌ ! هه‌ر ئه‌ونده‌ !

مانای بژپك له‌ وشه‌كان :
(1) مامه‌ قاله‌ = ماموه‌ستا قاله‌ مه‌ژه‌ ، شمشاێ ژه‌نی ناسراوی كورد . (2) شه‌وپن = شه‌و له‌وه‌ژی ران . (3) دوكته‌ر = دوكتور … ( 4) زه‌رب ( زه‌ربی قۆشه‌ و سكه‌ ) . (5) كۆێانی ماچان = جپگه‌یه‌كه‌ لای خانپ . (6) شاری وپران = شاروپرانی موكوریان . (7) بووكان = بۆكان . (8) مه‌سحفا ره‌ش = كتپبی ڵیرۆزی ئایینی هاو خوپنه‌ ئیزه‌دیه‌كان . (9) هژگه‌ یا وژگه‌ – كپوپكی رماوه‌ سه‌یره‌ ، له‌ فه‌راغی چۆمی سیروان . ( 10 ) سه‌ره‌نجام = كتپبی ئایینی هاو خوپنه ئه‌هلی حه‌قه‌كان . (11) عیلام = وێاتی كۆنی عیلام . (12) جابان = شارپكی كورد نشینه‌ لای تاران
ڕێکه‌و 2007-01-14 11:22:07
به‌شی ( ڕه‌نگاوڕه‌نگ‌ )







سیاسی